برکناری به شیوه احمدی نژادی

دیگر همه پذیرفته اند که "معجزه هزاره" مهمترین وجه شخصیتش غافل گیری است. درست در اوج انتخابات مجلس، وزیر کشور برکنار می شود؛ وزیر کشوری که مستقیما از بیت رهبری آمده بود. درست در بین مذاکرات ایران و روسیه، چند ساعت پس از سفر پوتین به ایران علی لاریجانی دبیر شورایعالی امنیت برکنار می شود. ویک هفته مانده به پایان دولت اول احمدی نژاد، چند وزیر از جمله وزیر اطلاعات و ارشاد برکنار می شوند. وزیر ارشاد در آستانه ورود به جلسه دولت از برکناریش مطلع شده به خانه برمی گردد و زمانیکه به دلیل تعداد زیاد تغییرات کابینه، شبهه از رسمیت افتادن کابینه به میان می آید، صفار هرندی می پذیرد در حد یک عدد باقی بماند تا دولت از رسمیت نیفتد؛ هرچند از نگاه احمدی نژاد اینها عددی نیستند!

این بار هم در حالی که متکی حامل پیام احمدی نژاد در سنگال بود، برکنار می شود. بسیاری روزنامه ها نوشتند که کار احمدی نژاد یک برخورد و برکناری تحقیرآمیزست! البته پیش از این هم نشانه هایی از عدم رضایت احمدی نژاد از متکی مطرح بود؛ مثل انتخاب نمایندگان ویژه رییس جمهور که بعد از اعتراض رهبری مشاور شدند و مانند بی سفیر ماندن سفارت خانه های مهم...یا حتی مقایسه پیامی که احمدی نژاد به مشایی میدهد تا برای شاه اردن ببرد و پیامی که حاملش وزیر خارجه است.

روزنامه گاردین نوشته بود، اینگونه برکناری ها معمولا در کودتاهای کلاسیک انجام می شود. مثل برکناری شواردنادزه وزیر خارجه وقت شوروی؛ گفته شده زمانیکه او از سفر بر می گشت، در فرودگاه مسکو تنها ماند؛ دفترش در اختیار وزیر خارجه روسیه بود و محافظانش هم رفته بودند؛ ماشینی هم از وزارت خارجه نیامده بود! حال باید دید بازگشت متکی با کدام تشریفات صورت گرفته و آیا او که وزیر رفت و هنگام بازگشت هیچ سمتی حتی سمت مشاورت هم یدک نمی کشید، از همان مسیر پاویون ویژه که رفته بود وبا همان تشریفات به تهران برگشته است؟!

برکناری متکی را از چند منظر می شود تحلیل کرد:

نخست: بسیاری معتقدند احمدی نژاد "همین" است؛ عجیب و غیرقابل پیش بینی که هر آن امکان دارد کلامی یا عملی از وی سر بزند که به مخیله هیچ احدالناسی خطور نمی کند. استاندار را از لوله فاضلاب عبور می دهد! اعلام می کند گوش استاندار دیگری را در حضور مردم می کشد! مدیران ارشد را در لحظات حساس برکنار می کند...نکته قابل توجه در این زمینه آن ست که احمدی نژاد وزرا و مدیرانی را برکنار کرده است که گفته می شود ربطی نزدیک به بیت رهبری داشته اند. وزیر کشور و دبیر شورای عالی امنیت و وزیر اطلاعات و وزیر ارشاد و وزیر خارجه؛ اینها همه مدیران ارشدی هستند که معمولا با نظر رهبری منصوب می شوند.حال سوال اینجاست که آیا این عزل های تحقیر آمیز و موهن با نظر رهبری انجام شده است؟

دوم: وقتی مجلس که یکی از وظایف مهمش نظارت و پرسش گری ست از سکه می افتد و جرئت پرسش از احمدی نژاد را به دلایل پیدا و پنهان ندارد، نتیجه اش اتفاقاتی ازین نوع می شود .رییس کمیسیون امنیت ملی بی خبر از تغییر وزیر در پاسخ خبرنگار می گوید بی خبرم و از شنیدن آن شوکه شده ام! واکنش سایر نمایندگان ، بخصوص اعضای کمیسیون امنیت ملی وسیاست خارجی مجلس هم مشابه بود.

سوم: برکناری متکی نوعی ابلاغ پیام به دیگر وزرا و مدیران هم هست که هر وقت از دفترشان خارج می شوند آماده عزل باشند؛ چه بسا دیگر به آن اتاق باز نگردند! به قول ظریفی این شیوه مدیریت از نوع احمدی نژادی اش حب ریاست را در دلها نابود می کند، به گونه ای که مدیر و وزیر و صاحب سمت نه از فردای خود که حتی از همان " آن" هم بی خبرست که در چه جایگاهیست؟متکی در آخرین مصاحبه قبل از برکناریش که دو شب قبل از برکناریش صورت گرفته بود در پاسخ به این سوال که "یعنی شایعات مربوط به برکناری شما باطل است؟" می گوید: "ببینید، بر اساس آموزه‌های بزرگان خودمان اینطور باید حرکت کنیم که بناست سالیان طولانی در این مسؤولیت خدمت کنیم و جوری هم نگاه کنیم که یک قصد 10 روزه هم نمی‌توانیم به مسؤولیت داشته باشیم! "

چهارم: کشورهای دیگر که می خواهند با مدیران ارشد مذاکره کنند، باید همیشه درین اندیشه باشند که ممکن است وزیر در حال مذاکره در همان ساعت عزل شده باشد.بر همین اساس طبیعی ست که نباید کسی برای پیامها یا نامه های از نوع احمدی نژادی اش ارزشی قائل شود.اینکه چه تلقی از ایران و دولتمردانش خواهند داشت نیز قابل تامل است.

در هر حال با چنین شیوه هایی باید در انتظار نشست و دید معزول بعدی کیست و در چه شرایطی عزل می شود؟ احمدی نژاد که خودش به ضرب فرمان حکومتی از صندوق آراء بیرون آمد، آیا باز هم صندلی لغزان قدرت را از زیر پای یکی دیگر برای دورکردن سرنوشت محتوم خود خواهد کشید؟

جمیله کدیور | لینک ثابت