اعتمادسازی گام به گام

حوزه سیاست حوزه محاسبه تدبیر و استفاده بهینه از عقلانیت است. پیشبرد اهداف این حوزه مستلزم یک نگاه برنامه ریز ، به روز و محاسبه گر می باشد.عرصه سیاست خارجی نیز از این قاعده مستثنی نیست.مضاف بر اینکه در حوزه سیاست خارجی محاسبه عملکرد بازیگر ملی با توجه به نقش محیط پیرامون خارجی پر رنگ تر می شود.به عبارتی سیاست خارجی را بر اساس عملکرد یک بازیگر در برابر محیط وسایر بازیگران ارزیابی می کنند.بر همین مبنا در یک فضای در حال تغییر و سیال (محیط بیرامون)اگر بازیگر ملی دیدگاه و یا مواضعی ثابت و غیر منعطف اتخاذ کند، منجر به عقب ماندن و یا در حاشیه عرصه سیاست های جهانی قرار گرفتن می شود.با عنایت به همین مهم است که گرایش به همگرایی و رفع اختلافات تاریخی یکی از دغدغه ها و دل مشغولی های اساسی کشورهای مختلف طی سالهای اخیر شده است.اگر دشمنان قدیمی دیروز به متحدین جدید امروز تبدیل شده اند و با کنار گذاشتن اختلافات گذشته که منجر به جنگ های خونین نیز شده، امروز با تاکید بر مشترکات و منافع ملی نگاه به آینده دوخته اند، صرفا به همین دلیل است که با درک قواعد بازی در جهان امروز ،بقای خود را در گرو همگرایی بیشتر می دانند.
در حالیکه نگاه اکثر کشورهای جهان به این سمت می باشد ،متاسفانه این رویکرد در بین برخی کشورهای اسلامی ضعیف است.
مصداق روشن این امر دو کشور ایران و مصر هستند که علیرغم همسویی در بسیاری از مسایل مهم جهانی و منطقه ای از بهبودروابط دوجانبه خود عاجز مانده اند.براین اساس در حالیکه تجربه همکاری دو کشور در سطوح منطقه ای و بین المللی ثابت کرده که ایران و مصر در زمینه های مختلف می توانند همکاریهای مثبتی داشته باشند ، ولی مطلق نگری نسبت به پدیده های مختلف از زاویه منافع یا نظام ارزشی خود و تحلیل امور و وقایع بر اساس محاسبات صرف سیاسی و امنیتی و یا تاثیر برخی کانونهای قدرت داخلی و یا خارجی موجب گردیده تا کنون دو کشور نتوانند روابط دوجانبه خود را از سر بگیرند. به این ترتیب در حالیکه مصلحت ها، یخ های روابط ایران و بسیاری از کشورهای جهان را که بعد از انقلاب و جنگ تحمیلی و برخی اتفاقات بین المللی سرد کرده بود، ذوب کرده؛ دولتمردان دو کشور در تجدید رابطه با هم دیگرهمچنان دچار تردیدند.
نگاه امنیتی-سیاسی داشتن به روابط طرفین موجب بی توجهی به ابعاد دیگر رابطه شده است .تجربه سالهای اخیر نشان داده علیرغم فعالیت های متقابل علمی-فرهنگی و تجاری-اقتصادی و تلاشهایی که در جهت توسعه روابط در این دو حوزه مشخص از سوی محافل علمی ، مطبوعاتی ، اقتصادی ، فرهنگی و برخی سازمانهای غیر دولتی صورت گرفته، به دلیل نبود رابطه سیاسی؛ روابط دراین حوزه های غیر سیاسی با مشکلات عدیده مواجه شده است.دشواری ویا قریب به محال بودن اخذ روادید و ویزا در شرایطی که بسیاری از کشورهای دنیا در حال برداشتن مرزهای بین خود هستند، به عنوان نمادی روشن از رویکرد حاکم بر دولتمردان در رابطه با متقاضیان دیدار از کشور مقابل می باشد.
تردیدی نیست که استقرار ثبات سیاسی در خاورمیانه بدون برقراری دوباره روابط بین ایران و مصر ایجاد نمی شود.این امر به معنی نفی اختلافات نیست.باید دید دو کشور در چه زمینه هایی باهم اتفاق نظر دارند تا بتوانند همکاریهای دوجانبه را در موارد مشترک ومتفق النظر گسترش دهند و تعمیق بخشندو بعد بر اساس اعتمادسازی متقابل، گام به گام که بعد از نزدیک سه دهه بدگمانی به یکدیگر حاصل می شود ،در صدد رفع اختلافات فیمابین بر آیند. واین ممکن نمی شود مگر اینکه به عنوان اولین گام رابطه دو کشور از سر گرفته شود. رابطه ای که چندین بار طی سالهای گذشته حتی زمان از سرگیری آن اعلام شد و به دلیل ناهمراهی طرف مصری عملا این مهم محقق نشده است. گویی به نظر می رسد طرف مصری از برگ قطع رابطه با ایران بیشتر بهره می برد تا برقراری رابطه.وگرنه دربرابر چنین اظهارنظر غیر دیبلماتیکی از سوی رییس جمهور ایران مبنی بر آمادگی از سرگیری روابط و اعزام سفیر در مدتی کمتر از 24 ساعت و منوط دانستن ازسرگیری رابطه به پاسخ قاهره در این رابطه، یک سیگنال مثبت غیر از اظهارنظرهای تکراری گذشته از خود نشان می داد.

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (4)