یک رفراندوم و نتایج غیرقابل پیش بینی

اولین نتیجه خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با رای مردم، به رغم نظر احزاب اصلی برای ماندن، سوای افت ارزش پوند، منجر به اعلام استعفای کامرون شد.
نتیجه، این رفراندوم می تواند منجر به تجزیه بریتانیا از یک سو و درخواست سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای رفراندوم و نتیجه مشابه برای خروج از اتحادیه اروپا از سوی دیگر هم بشود. آیا این رای دومینوی خروج را آغاز می کند؟ به نظرم اتحادیه اروپا با آینده دشواری مواجه است. این رای شاید آغازی بر پایان اتحادیه اروپا باشد.
باید منتظر ماند...

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (0)

مرد تنهای شب

اگر مصداقی برای شعر مرد تنهای شب بود، بدون شک یکی از مصادیقش خواننده آن حبیب بود.
کاش این مجال را می یافت که در ایران و برای مردم خود در خاک وطن بخواند.
کاش مسوولین سعه صدر بیشتری داشتند و می گذاشتند مردم ما هم از هنرمندان خود مثل همه جای دنیا لذت ببرند و محدودیت ها را از عرصه فرهنگ و هنر حذف می کردند.
کاش گشایشی حاصل می شد که قدر اهل هنر و فرهنگ در زمان حیاتشان دانسته می شد نه در فراقشان.
کاش سیاست را به اهلش واگذار می کردند و همه چیز را از زاویه سیاست نمی دیدند.
کاش نگاهی به وفور موسیقی های زیرزمینی داشتند و می گذاشتند کنسرت های موسیقی متناسب با سلایق مختلف در سالن های موسیقی برگزار شوند.
کاش...

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (0)

دوم خرداد


انتخابات دوم خرداد ۱۳۷۶، انتخاباتی از لون دیگر بود. از بین دهها انتخاباتی که در کشور برگزار شده، این انتخابات جایگاهی محوری و یکتا دارد. انتخاباتی که برای نخستین بار با حضور کاندیدایی متفاوت، اقشار در حاشیه چون زنان، اقلیت های قومی و جوانان را مخاطب قرار داد و خیل وسیعی از کسانی که با انتخابات قهر بودند را برای نخستین مرتبه به پای صندوق های رای کشاند. انتخاباتی که خواسته محافل پیدا و پنهان قدرت را به هم زد و خواست مردم را به کرسی نشاند. انتخاباتی که نتایج آن از پیش معلوم نبود و آرای خاموش و نه رای دهندگان سنتی ، پیروزی را نهایی کردند. انتخاباتی که به معنی واقعی رقابتی بود و تا عمق دورافتاده ترین مناطق کشور موج و شور و نشاط آفرید. این شور و نشاط را در نشست های مختلفی که در آن شرکت داشتم از نزدیک احساس کردم. انتخاباتی که برای نخستین مرتبه برنامه محور بود و برای اقشار مختلف برنامه و طرح داشت. انتخاباتی که یک کاندیدا از مواد مسکوت مانده قانون اساسی سخن گفت و بر سر آن بود که نهادهای قدرت را پاسخگو و شفاف، قانون مداری را محقق و جامعه مدنی را توانمند سازد. بر این باورم که انتخابات دوم خرداد و دستاورد آن نشانه شعور سیاسی بالای مردم بود و همچون کلاس درس به آموخته های مردم افزود. انتخاباتی که گفتمانی ساخت که حتی مخالفین و رقبا هم ناگزیر از به کارگیری آن شدند.

تاریخ معاصر ایران از نهضت مشروطیت تا به امروز، روایت تلخ و شیرین رنج های یک ملت بزرگ برای دستیابی به عدالت و اصلاح و آزادی است. از سوی دیگر استبداد هم هر گاه توانسته امید ملت ایران را نومید و رویای آزادی را به حسرت تبدیل کرده است. انقلاب مشروطیت با کودتای ۱۲۹۹ خاموش شد. نهضت نفت در پیش پای کودتای انگلیسی- آمریکایی ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ قربانی شد. تصور می کردند انقلاب اسلامی هم با کودتای نوژه و یا جنگ تحمیلی و اقدام مسلحانه سازمان مجاهدین خلق و گروههای دیگر خاتمه می یابد. نه تنها سرنوشت انقلاب اسلامی متفاوت از انقلاب مشروطیت و نهضت نفت رقم خورد، بلکه انقلاب از درون خویش دست به اصلاح زد و ملت بزرگ ایران برای حفظ و حراست از انقلاب خویش رویکردی اصلاح طلبانه انتخاب کرد. دوم خرداد، حرکت اصلاح طلبانه مردم ایران برای بازگشت به ارزش ها، اصول و ارکان انقلاب و باور به کرامت حقیقی مردم ایران بود.

در اهمیت نهضت اصلاحی دوم خرداد همین بس که با گذشت سالها از آن رخداد تاریخی، همچنان با بی مهری های سازمان دهی شده و چند لایه محافل مرموز قدرت رویارو است. ممنوعیت تصویری و صوتی سید محمد خاتمی رییس جمهور محبوب نشانه ای از همان نامهربانی هاست. هرچند انتخابات اخیر مجلس نشان داد که منع نتیجه برعکس می دهد و یک پیام کوتاه چند دقیقه ای که میلیون ها بار از سوی مردم در شبکه های اجتماعی دیده شد، سرنوشت انتخابات را رقم می زند! بعبارتی، دوم خرداد که نماد روشن و گویای آن خاتمی است، در صحنه دل و اندیشه و باور مردم ایران همچنان نقشی پررنگ و حضوری گویا دارد.

در این سالها بار ها شاهد بوده ایم که برخی مرگ اصلاحات را هم اعلام کردند! اکنون با سراسیمگی می بینند که چگونه آن به تعبیر ایشان مرده، یک رستاخیز ملی-انتخاباتی را سامان داده و در متن تحولات سیاسی کشور زنده است. دوم خرداد با رویکرد اصلاح طلبانه اش، مردم را در مرکزیت قرار داد و نشان داد سیاست ورزی نباید تعارضی با تکریم و حفظ حرمت مردم داشته باشد.

قریب به دو دهه پس از دوم خرداد ۷۶، تحولات کشور حکایت از آن دارد که دوم خرداد همچنان مثل رودخانه شیرین در دل دریای ملت و سرزمین ایران جریان دارد و چنین حضوری با منع و حصر صوتی-تصویری معمار اصلاحات تنها پر رنگ تر می شود. در کتاب خاموشی دریا نوشته ورکور، تصویر جذاب و گویایی از یورش تانک های آلمانی به پاریس ترسیم شده است. تانک ها از داخل مزارع عبور می کنند. ورکور می نویسد در چشم ظاهر بینان دانه ها نابود شدند. اما واقع بینان می دانند که دانه ها در ژرفای بیشتری در خاک فرو رفتند و ما سال نو، بهاری سبز تر و پر نشاط تر خواهیم داشت.

به امید آنکه ارزش دوم خرداد و جریانی که دوم خرداد را ساخت، اصلاحات و معمار بزرگ آن در سپهر سیاسی کشور بیشتر دانسته شود.

ماهنامه ندای سیاست ، نشریه انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی

telegram.me/maktuob

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (0)