دایره محدود نشست های سیاسی

اینکه جبهه مردمی نیروهای انقلاب بتواند نشستی باحضور سه هزارنفر برگزارکند اتفاق خوبیست.
ولی آیا این آزادی عمل برای نیروهای اصلاح طلب هم فراهم است؟
سالهاست که این امکان برای برگزاری هرنوع نشستی فراگیر برای جمعی که خود را اصلاح طلب می داند و به الزامات فعالیت مسالمت آمیز متعهدست، وجود ندارد.
سالهاست که فشارهای پیدا و پنهان فعالیت سیاسی را حق گروهی خاص می داند و ظاهرا امتیازی برای دیگران.
سالهاست که برای برگزاری هر نشست و تجمعی در چارچوب قانون یا مجوزی صادر نمی شود و یا اگر صادر شود با هزار اما و اگر و شرط های غیرقابل قبول.
سالهاست که دایره مشارکت و فعالیت سیاسی برای اکثریتی فقط به معنی حضور در پای صندوق های رای است...
سالهاست که سیاست گرد و غبار پیری بر سرش نشسته است.

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (0)

زنان و کوبای بعد از انقلاب‎


کوبا را از زوایای مختلف می توان شناخت یا حتی نشناخت! بسیاری از اظهارنظرها که این روزها بخصوص پس از مرگ کاسترو کم هم نبوده، حاکی از نگاهی غیرعمیق و بعضا جهتگیرانه و متاثر از فضاسازی های منفی رسانه ای غرب نسبت به این کشور زیبا، شاد، سرزنده و شاخص امریکای لاتین است. تردیدی نیست که کوبا کشوری فقیر و دارای مشکلات عدیده اقتصادی و سیاسی و حقوق بشری بوده و هست. ولی برغم فقری که بعضا تحریم های چندین دهه ای به مردم این کشور تحمیل کرده، به لحاظ بسیاری از شاخص های زندگی، آمارها حاکی از رتبه بالای این کشور در قیاس با سایر نقاط جهان است.
در این مختصر، هدف صرفا نگاهی گذرا به وضعیت زنان این کشور پس از انقلاب ۱۹۵۹ این کشور است..

گذشته از شاخص های بالای بهداشت، سلامت و آموزش ( از مهدکودک تا بالاترین سطوح علمی) در کوبا و رایگان بودن کلیه خدمات بهداشتی و آموزش که زبانزد خاص و عام است، جایگاه زنان در ابعاد مختلف نیز یکی از موضوعات مهم، قابل توجه و بررسی است. هرچند، وضع زنان در کوبا نیز مثل بسیاری از موضوعات سیاسی-اجتماعی و اقتصادی دیگر این کشور موضوعی قابل مناقشه است. بدیهی است که وضعیت زنان کوبا تابعی از بقیه متغیرهای این کشور کمونیستی امریکای لاتین است و نمی توان وضع زنان این کشور را جدای از چارچوب سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این کشور مورد مطالعه قرار داد. با وجود این، می توان از نقش پررنگ زنان این کشور در سطوح مختلف کاری از بالاترین مشاغل گرفته تا درصد بالای حضور آنان در بازار کار و حمایت های دولت از نقش مادری شان مثال آورد.

بیش از نیمی از جمعیت ۱۱،۲۳۹،۰۰۴ نفری کوبا (آمار سال ۲۰۱۵) را زنان تشکیل می دهد. مطابق آمارها، نسبت جمعیتی زنان کوبایی نسبت به مردان از کل جمعیت این کشور، ۹۹/ ۰ مرد در قبال هر یک زن است.

به رغم تحریم کوبا در چند دهه اخیر، مطابق آمارهای تایید شده موجود، کوبا از سطح بالای سلامت و بهداشت، تحصیل و فرهنگ برخوردار است و نقش و برخورداری زنان در این فرایند قابل توجه است. در طی نزدیک به شش دهه بعد از انقلاب حرکت به‌سوی برابری در عرصه‌ های اقتصادی و اجتماعی از نکات قابل توجه است.


زنان قبل از انقلاب کوبا از جایگاه نازلتری نسبت به مردان در بازار کار برخوردار بودند.
برای مثال در سال ۱۹۴۳ ده درصد بازار کار را به خود تخصیص داده بودند. این درصد در سال ۱۹۵۳ به ۱۳.۷ درصد رسید. پيش از انقلاب اغلب مردان كوبايي معتقد بودند كه جايگاه واقعي زنان تنها در خانه است (بانک، ۱۹۹۴). در بدو انقلاب و پس از آن تعداد زنان شاغل به نحو قابل توجهی افزایش یافت. بعلاوه وضعیت حقوقی زنان کوبایی در قیاس با بسیاری از زنان در بیشتر کشورهای امریکای لاتین بهتر شد. مقایسه میزان بی سوادی، نرخ مرگ و مير، امید به زندگی، حضور در بازار کار زنان، و میزان طلاق گویای وضعیت بهتر آنان در قیاس با کشورهای دیگر است.

قانون اساسی کوبا در مواد مختلف، حقوق زنان را در زمینه های متعددی مورد تاکید قرار داده است. مطابق قانون اساسی این کشور، زنان در زمینه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از حقوق مشابهی با مردان برخوردارند. بر اساس قانون اساسی این کشور، دولت تضمین کننده فرصت ها و امکانات مشابه زنان با مردان برای مشارکت کامل آنان در امر توسعه کشور است.
مطابق اصل ۴۴: زنان و مردان از حقوق وفرصت‌های مساوی اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و خانوادگی برخوردارند.
دولت نهادهای ضروری مثل مراکز نگهداری کودکان، مدارس شبانه روزی و نیمه شبانه روزی، مراکز نگهداری سالمندان، و مراکز کمک به خانواده های شاغل در زمان کار را تاسیس می کند.
بعلاوه فراهم کردن زمینه های سلامت مادر و کودک، مرخصی قبل و بعد از زایمان و کار موقت متناسب با وضعیت مادران از جمله حقوق تصریح شده در قانون برای زنان شاغل بعد از وضع حمل است.
در اصل ۴۴ همچنین قید شده دولت همه تلاش خود را برای تحقق برابری اعمال خواهد کرد.

همچنین، مطابق اصل ۳۵ قانون اساسی کوبا، دولت از خانواده، ازدواج و حق مادری حمایت می کند و خانواده را پایه (سلول) بنیادین جامعه می داند و نقش آن را در آموزش و پرورش نسل جدید به رسمیت می شناسد .

در اصل ۳۶ قانون اساسی هم بر حقوق و وظایف برابر زن و مرد در حمایت از خانه و خانواده تاکید می کند و سهم مشابه آنان را در آموزش فرزندان و تلاش مشترک طرفین را در فعالیت های اجتماعی مورد تاکید قرار داده است.

از دستاوردهاي مهم انقلاب کوبا آموزش و پرورش رایگان و ارايهء خدمات رايگان بهداشتی به زنان بوده است.

نکته مهم دیگر، دستیابی زنان کوبایی به مدارج بالای سیاسی است. با توجه به حمایت های قانونی مصرح در قانون اساسی این کشور، مطابق آمار سال ۲۰۱۴ سازمان ملل، زنان کوبا ۴۸.۹ درصد کرسی های پارلمان(مجلس ملی کوبا) را به خود اختصاص داده اند. همچنین ۴۲ درصدِ اعضای شورای دولتی و ۴ نفر از ۱۷ عضوِ هیئت سیاسی حزب کمونیست کوبا را زنان تشکیل می دهند.

بعلاوه زنان کوبا در مشاغل مهمی چون قضاوت، وکالت، فعالیت های علمی، مشاغل مربوط به سلامت و بهداشت عمومی و فعالیت های تکنیکی و تخصص های حرفه ای نقش قابل توجهی دارند و درصد بالایی از این مشاغل را به خود اختصاص داده اند. نرخ حضور زنان بالای ۱۵ سال در بازار کار در سال ۲۰۱۳ معادل ۴۳.۴ درصد براورد شده است (آمار سازمان ملل). بعنوان نمونه، بیش از پنجاه درصد پزشكان کوبا زن هستند و درصد بالایی از آنان برای کمک و درمان داوطلبانه به كشورهاي فقير و جنگ‌زدهء آفريقايي می روند.بعلاوه، تعداد وزیران زن در دولت و شورای وزیران همواره قابل توجه بوده است. وزیر اقتصاد و امور مالی، وزیر بازرگانی، وزیر کشاورزی، وزیر کار و امور اجتماعی، و وزیر آموزش از زمره این وزیران اند. افزون بر آن بسیاری از مقامات عالی قضایی، اجرایی و بانکی زن هستند. این ارقام در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی نیز قابل توجه است.

به گفته كارولينا اگلار معاون وقت فدراسيون زنان كوبا، 'زنان به مدد حمايت‌هاي فيدل كاسترو و ويلمااسپین از جامعهء مستعمرهء امپرياليسم كه به چشم يك كالا به آن‌ها نگريسته مي‌شد نجات پيدا كردند. زنان كوبايي پيش از انقلاب تنها به عنوان كالاهايي زيبا براي آمريكايي‌ها معنا داشتند بي‌اين‌كه از كم‌ترين حقوق انساني برخوردار باشند...تنها زناني مي‌توانستند درس بخوانند كه از خانواده‌هاي ثروتمند بودند...' (كوهلن:۱۳۸۶)


بعد از انقلاب کوبا، سازمان غیردولتی فدراسیون زنان کوبا در سال ۱۹۶۰، توسط ويلما اسپین (همسر رائول کاسترو) با هدف برابري زنان و مردان تاسيس شد. این بنیاد از طرف دولت بعنوان مکانیزمی ملی برای پیشبرد وضع زنان کوبا به رسمیت شناخته شد. گفته می شود این سازمان بیش از سه میلیون و نیم عضو دارد. از جمله وظایف این سازمان :
ترغیب زنان به خروج از خانه به سوی محیط کار و اقتصاد
فراهم کردن زمینه های حقوق برابر برای زنان
توسعه خدمات عمومی برای تقلیل کار زنان در امور خانه و مراقبت از کودکان
تشجیع زنان به کار سیاسی و فعالیت در نهادهای دولتی
و فراهم کردن شرایط مناسب کار برای زنان متناسب با نیازهای خاص زنان به عنوان مادر
بوده است.

در همین رابطه مبارزه عليه مردسالاري، بي‌سوادي و سوءتغذيه كودكان، راهنمایی و آموزش زنان در امور مختلف کاری و خانوادگی، تلاش برای کاهش خشونت جنسی و رسیدگی به شکایت ها در این زمینه، آموزش حقوقی به زنان، تبادل نظر و آرا، مراقبت و مددکاری، آموزش مسایل بهداشتی به دختران دانش آموز و نهایتا دفاع از انقلاب از جمله مواردی است که این سازمان طی چند دهه اخیر بدان اهتمام داشته است.

سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۳، امید به زندگی در کوبا را برای مردان ۷۷ سال و برای زنان ۸۰ سال ثبت کرد (کوهن:۲۰۱۶). این درحالی است که امید به زندگی مردان در امریکا ۷۶ سال و برای زنان امریکایی ۸۱ سال است. از طرف دیگرمیزان مرگ احتمالی بین سنین ۱۵ تا ۶۰ سال از میان هر ۱۰۰۰ نفر ۱۱۵ مرد کوبایی و ۷۳ زن کوبایی را در قیاس با ۱۲۸ مرد امریکایی و ۷۶ زن امریکایی شامل می شود (همان). این مقایسه آماری گویای وضعیت قابل توجه سلامت و امید به زندگی شهروندان کوبایی در قیاس با شهروندان امریکاست.

سوای آنچه گفته شد، مخالفان دولت کوبا روایت های دیگری از اوضاع این کشور در حوزه مباحث مختلف، بویژه حقوق بشر دارند. یکی از مشکلات قابل توجه برای طیفی از زنان کوبا، نژادپرستی همراه با تبعیض جنسیتی درمورد زنانی با تبار آفریقایی-کوبایی است که از بیشترین درصد بیکاری و پایین ترین سطح تحصیل برخوردار و با خشونت و تهدیدهای جنسی مواجهند. از این واقعیت تلخ که بگذریم، آمارهای منتشره حاکی از بهبود تدریجی این زنان و روند رو به افزایش بهره گیری از این زنان در بازار کار کوبا است.

بعلاوه، در طی سال های گذشته برخی مخالفان فيدل كاسترو به میزان بالای آمار خودكشي زنان و وضعیت بد زنان بي‌سرپرست در اين كشور اشاره داشتند.

نسیم بیداری

-----
منابع:

كوهلن، لي‌لي. زنان كوبايي و آمارهايي كه مبهم است. ترجمه: اميلي امرايي. روزنامه سرمایه، ۱۳۸۶/۷/۷.

Bunck, Julie Marie. 1994. Fidel Castro and the quest for a revolutionary culture in Cuba. University Park, Pa: Pennsylvania State University Press.
http://www.historyofcuba.com/history/women1.htm

Cohn, Marjorie . Human Rights Hypocrisy: US Criticizes Cuba. 2016.
http://marjoriecohn.com/human-rights-hypocrisy-us-criticizes-cuba, March 18, 2016/

Parliamentary seats, female to male ratio
http://hdr.undp.org/en/content/parliamentary-seats-female-male-ratio

The Human Development Index United Nations Development report.
Gender Inequality Index
http://hdr.undp.org/en/content/gender-inequality-index

http://hdr.undp.org/en/composite/GII
Table 5: Gender Inequality Index

Worldwide Guide to Women in Leadership
Female Ministers of the Republic of Cuba/ República de Cuba http://www.guide2womenleaders.com/Cuba.htm

http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf
***

telegram.me/maktuob

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (0)

زوال قدرت نرم آمریکا


سالها تئوریسین هایی مثل جوزف نای درصدد تببین ابعاد مختلف قدرت امریکا بودند. با اقدامات ترامپ در هفته نخست ریاست جمهوری، قدرت نرم این کشور خدشه جدی دید.
قدرت نرم بر اساس نظر جوزف نای در هر کشور از سه منبع نشأت می گیرد: فرهنگ (بخش هایی که برای دیگران جذاب است)، ارزش های سیاسی (زمانی که در داخل و خارج مطابق انتظار آن ها باشد) و سیاست خارجی آن زمانی که مشروع و اخلاقی تلقی می شود.
ترامپ با تصمیمات خود عملا همه ارزش هایی که امریکا دهه هاست به خود می بالد و اقدامات دیگر کشورها را زیر سوال می برد، در یک هفته بر باد داد.

جمیله کدیور | لینک ثابت | نظر (0)